رهبری در شرایط بحرانی

روش‌های رهبری در شرایط بحرانی که همه به او نیاز دارند

یکی از مهم‌ترین وظایف رهبری در شرایط بحرانی دارند تصمیم‌گیری صحیح است. 

همه سازمان‌ها در شرایط بحرانی مانند بحران ویروس کرونا که امروزه همه جهان را درگیر کرده است، به مدیرانی نیاز دارند که ببدانند این بحران‌ها، چگونه روش‌های پردازش اطلاعات افراد را تغییر می‌دهند. معمولا به مدیران آموزش داده می‌شود که مقابل خشم‌ها، چانه‌زنی‌ها، مقاومت‌ها و… به بهترین شکل و بدون حاشیه رفتار کنند؛ این در صورتی است که همه مقاومت‌ها به ضرر سازمان نیستند. 

همچنین بخوانید: «4 مورد از استراتژی های رهبری که به ارتقای کار تیمی کمک می‌کند»

یکی از مهم‌ترین وظایف که رهبری در شرایط بحرانی دارند تصمیم‌گیری صحیح است. توجه داشته باشید فردی که به خوبی تصمیم‌گیری می‌کند، ممکن است توانایی پیاده‌سازی و گفت‌وگو عالی را در زمینه برقراری ارتباط با دیگران نداشته باشد. به همین علت یکی از بزرگترین چالش‌ها زمان مدیریت بحران در سازمان‌ها، نحوه تعامل با کارمندان، اجتماع و شهروندان و هدایت آن‌ها به انجام تغییرات و اعمال تصمیم‌گیری‌ها است.

دوریس کرنز گودوین نویسنده کتاب «رهبری در اوقات آشفته» در کتاب خود چهار نفر از بهترین رئیس‌جمهورهای آمریکا را معرفی می‌کند. آبراهام لینکلن، تئودور روزولت، فرانکلین روزولت و لیندون جانسون روش‌های متفاوتی در رهبری داشتند اما همه به‌وسیله هدف و اصالت راهنمایی شدند؛ این مسئله باعث شد تا آن‌ها توانایی رهبری را در شرایط بحرانی داشته باشند. گودوین در کتاب خود برخی سوال‌ها مطرح می‌کند. مانند چگونه سختی‌ها باعث رشد رهبری سازمان می‌شوند؟ زمانی که سازمان با چالش‌های جدید روبه‌رو می‌شود، رهبران چگونه می‌توانند از استعدادهای خود برای بهبود زندگی دیگران استفاده کنند؟

اثر گودوین به رهبری در شرایط بحرانی کمک می‌کند تا زمانی که با چالش‌های بزرگی روبه‌رو می‌شوند و استرس آن‌ها زیاد می‌شود بتوانند روش‌های هدایت و رهبری خود را تغییر دهند. امروزه رهبران سراسر جهان درگیر هدایت سازمان در بحران کرونا هستند؛ به همین علت اثر گودوین یادآور ارزشمندی محسوب می‌شود.

امروزه همه دولت‌ها، کسب‌وکارها و موسسه‌ها در حال تلاش برای کنار آمدن با یک چشم‌انداز غیرقطعی و در حال تحول هستند. طبق نتایج به‌دست آمده از پژوهش‌ها رهبری در شرایط بحرانی و روش‌های مقابله رهبران با این تحولات بسیار متفاوت است. امروزه بهترین و موثرترین رهبران افرادی هستند که می‌توانند به طور کامل از اصول مدیریت بحران بهره ببرند. آن‌ها دانش خود را از طریق علوم رفتاری و سال‌ها کارکردن با سازمان‌های در حال گذار به دست آورده‌اند.

تغییراتی که زمان بحران‌ها رخ می‌دهند، باعث از بین رفتن انتظارات و هدف‌گذاری‌های افراد برای آینده می‌شود و توانایی آن‌ها را برای پردازش اطلاعات کمتر می‌کند. زمانی که افراد دچار استرس می‌شوند، بخشی از ذهن آن‌ها که به احساسات مربوط است و وظیفه آن تحلیل و تفسیر رفتار است از بین می‌رود؛ این اتفاق باعث ایجاد ترس و محافظه‌کاری در ذهن می‌شود.

همه انسان‌ها به طور غریزی زمانی که با خطر روبه‌رو می‌شوند از آن دوری می‌کنند؛ این غریزه در زمان‌های بحران می‌تواند تاثیر زیادی بر عملکرد شغلی افراد داشته باشد و باعث اختلال در ایمنی، کیفیت و بهره‌وری آن‌ها شود. اختلال در عملکرد ممکن است باعث رفتارهای نادرستی مانند غیبت، خشونت و… شود. پاسخ‌های جامعه به بحران‌ها باید به مدیران کمک کند تا بتوانند بین واکنش‌های قابل پیش‌بینی، مسیر صحیح را پیدا کنند.

تکنیک‌های مشارکت صحیح کارمندان به مدیران کمک می‌کند تا بتوانند به صورت غیرمستقیم عملکرد افراد را کنترل کنند و تا حد زیادی از بروز اختلالات جلوگیری کنند. کلید اصلی این کار مشارکت افراد با استفاده از روش‌های صحیح، در زمان صحیح است. یکی از روش‌های عملی برای انجام آن فکر کردن درباره مسائل سه‌گانه از اصلی‌ترین سوال‌ها و پیدا کردن پاسخ برای آن‌ها است.

۱- افراد در زمان بحران چه چیزهایی می‌شنوند؟ – رهبری در شرایط بحرانی

پاسخ به سوال «چرا افراد آنچه را که من می‌گویم متوجه نمی‌شوند؟» به روند ذهنی خاصی نیاز دارد که معمولا همه رهبران در شرایط بحران با آن روبه‌رو می‌شوند. رهبری در شرایط بحرانی و استرس‌‌آور باعث می‌شود توانایی پردازش اطلاعات حدود ۸۰ درصد کاهش پیدا کند. تحقیقات نشان می‌دهند که افراد زمانی که استرس می‌گیرند به سختی می‌شنوند، می‌فهمند و به خاطر می‌آورند. همچنین افراد می‌توانند فقط سه ایده و نظر اصلی را حفظ کنند.

مدیران در این شرایط باید پیام‌های خود را کوتاه و روشن کنند. استفاده از گرافیک، داده‌های بصری و داستان‌های قیاسی قدرت پردازش اطلاعات را تا ۵۰ درصد افزایش می‌دهد. برای مثال رهبران یک موسسه در آمریکا بیانه رسمی منظم و دوره‌ای را به همراه آخرین به‌روزرسانی‌ها به کارکنان خود ارسال کردند. آن‌ها علاوه بر استفاده از زبان صریح و گویا، تغییر در هر قسمت را با رنگ قرمز مشخص کردند تا گیرندگان به راحتی آن را ببینند؛ این روش به طرز چشم‌گیری باعث شد تا ارتباط با کارکنان بهبود پیدا کند.

رهبری در شرایط بحرانی

رهبری در شرایط بحرانی

۲- افراد چگونه به بهترین حالت به اطلاعات دسترسی پیدا می‌کنند؟

زمانی که افراد تحت فشار قرار می‌گیرند، به منابع قابل اعتماد بیشتر احترام می‌گذارند و بهتر واکنش نشان می‌دهند. بیشتر افراد قبل از اینکه پیام را قضاوت کنند، منبع آن را قضاوت می‌کنند؛ بنابراین انتخاب منابع معتبر ضروری است.

همان‌طور که گفته شد برای رهبری در شرایط بحرانی این که چه کسی پیام را به افراد می‌رساند مهم است اما نوع رساندن آن نیز اهمیت زیادی دارد. افراد معمولا می‌خواهند چیزهایی را که برای شما اهمیت دارد بدانند. در زمان‌های بحرانی گفت‌گوهای خود را با حالت همدلی شروع کنید؛‌ برای مثال به کارمندان بگویید: «می‌دانم اکنون در شرایط سختی قرار داریم. من قدردان تحمل این پیامدها از جانب همه شما هستم.» این جمله‌ها به افراد کمک می‌کند تا استرس آن‌ها کمتر شود و آمادگی بیشتری برای گوش کردن به حرف‌های شما داشته باشند.

۳- افراد چگونه به شما پاسخ می‌دهند؟

برای رهبری در شزالیط بحرانی بهتر است بدانید که واکنش‌های منفی همیشه وجود دارند. این مقاومت‌ها می‌تواند نشانه مثبتی باشد؛ به این معنا که افراد به خوبی پیام شما را شنیده‌اند. بحران‌ها باعث می‌شوند افراد کنترل خود را از دست بدهند. آن‌ها به طور طبیعی زمانی که کنترل خود را از دست دهند واکنش منفی خواهند داشت؛ دیگر نمی‌توانند همان‌طور که انتظار داشتند کار کنند و از این مسئله ناراحت خواهند بود.

 برخی رهبران زمانی که در شرایط بحرانی قرار می‌گیرند نسبت به واکنش‌های منفی افراد تدافعی‌تر واکنش نشان می‌دهند و دیگران را سرزنش می‌کنند؛ این استراتژی اشتباه است. رهبران و مدیران در این شرایط باید واکنش‌های منفی افراد را بپذیرند. آن‌ها با این کار می‌توانند عاقلانه فکر کنند و با همدلی پاسخ دهند. پس از آن می‌توانند دلایل ایجاد برخی تغییرات را نیز به افراد تذکر دهند.

همچنین بخوانید: «تغببردر سبک مدیریت با ایجاد چند عادت ساده»

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *